कृति समिक्षामा सयपत्रीको ‘माला’

मन्थली,१० मङ्सिर । “धन्सारको पालीमुनि धुलो माटो फिँजायौं । मोटो सिन्कोले मैले ‘क’ लेखेर उसलाई भने , “देखिस माला, यो ‘क’ हो । ल यसलाई ‘क’ भन् ।” मालाले ‘क’ भनि मैले ‘ख’ लेँखे मालाले ‘ख’ भनि । अलि पछि उसलाई मैले मेरै पुरानो खरी र पाटी दिएँ । वनमारा माडेर मोसेपछि पाटी कालो भयो । म उसलाई ‘क ख’ लेख्न सिकाउन थाँले । उ हात अररो पारेर लेख्न थाली ।

उसको पहिलो ‘क’ ले पाटी पुरै भरियो । आफ्नै ‘क’ देखेर माला गालामा गुलाफ फुलाएर खित्का छाडेर हाँसी, । हास्दा गालामा परेका खोपिल्टाले मलाई भित्र भित्रै रामान्चित बनायो । उसको कन्चन खित्का सुनेर म उसैलाई हेरिरहेँ । मैले सोधेँ, माला,त किन हाँसेकी?”
उसले भनि, हेर् त कान्छा मेरो ‘क’ कत्रो भयो ! यत्रो बडो ‘क’ हुन्च र !” ठट्टा गर्दै मैले भने, मान्छे ठुलो हुँदै जान्च, ‘क’ सानो हुँदै जान्च । तेरो ‘क’ पनि एकदिन ठिक्कको हुँन्च नि माला ।” माला मलाई हेरेर मिठो गरि मुस्कुराई । मैले उसका खोपिल्टिएका गालामा हेरेँ । उसका गालामा रातो गुलाफ फुलेको थियो ।”

माथिका यी पङ्तिहरु माधब सयपत्री द्वारा लिखित माला कथा संग्रहको बाहिरी पृष्ठबाट साभार गरिको हो ।

बाइस वटा कथाहरु संग्रहीत यस कथा सङ्ग्रहमा लय विलय, महानगरमा बुद्धावतार, माला, गुरुदिक्षा, आफन्त, सिरुवारीमा मुर्कुट्टा नाँच, एउटा असफल चित्र, तगारो, दिलमानको खाता, बिदाइ, दिक्षान्त जस्ता कथाहरु समावेस छन् । त्यसैगरी बाँझो वात्सल्य, पिछलग्गु, गँुड, ढाडे, इमान, चामल चोर, आगमन वहिर्गमन, प्रतिशोध, गृहत्याग, चिदानन्दको नयाँ उपन्यास र खाल शिर्षकका कथाहरु पनि यसमा समावेस छन् ।

सयपत्रीको यस कथामा युवा युवतीमा अंङ्कुराउने प्रेम, वात्सल्य, मानविय सम्वेदना तथा पिडा र विद्रोहका आवाज का साथै सामाजिक राजनैतिक विकृति र विसङ्तिहरु प्रतिको प्रहार जस्ता कुराहरु पाइन्छन् । बिशेषगरी आवाज विहीनहरुको आवाज को पक्षमा र वाल साहित्यको क्षेत्रमा बढि कलम चलाउने सयपत्रीका कथाहरु मा मावन जीवनका भित्री कथाहरु पाइन्छ ।

उहाँका कविता गर्भधारण गर्छन, तीन सल्लेको वनभोज, मखमलीका राजाहरु, बादशाहको अटोग्राफ, सत्ता कवच,पाङ्ग्रेको शहर यात्रा,शाहसी साथी, सिमान्त विचलन , पूmल र कोपिला , कति जाती अंकल पालैपालो कथा भनौं ,झोला भित्र के होला, मुसा फाल्ने पालो, म चोर होइन, बाँदरको बुद्धि, आषिशको हेलिकप्टर, पिपलपाते ताली,फूलमा भवरा,जस्ता दुई दर्जन भन्दा बढि संख्यामा उपन्यास र वाल सहित्यीक पुस्तकहरु प्रकाशित छन् उहाँको कथा तथा उपन्यारुमा वालमनोविज्ञान भित्र हुने सबै खालका कृयाकलापहरुको गहिराई भेटिन्छ ।

शिक्षण पेशाबाट निभृत्त सयपत्रीको वाल साहित्य प्रतिको रुचिले उहाँले अध्यापन गराएका विद्यालयका वालवालिकाहरु अझै पनि राष्ट्रिय स्तरका वलपत्रिकाहरुमा वालसाहित्य प्रकाशन गरिरहेका छन् ।

पछिल्लो सयमा प्रकाशित उहाँको ‘माला’ नामक कथा सङ्ग्रहले उहाँको काथाकारिता अझ तिखारिएको पाइन्छ । अतः उहाँको ‘माला’ नामक कथा संग्रह एक पटक सबैले पढ्न सान्दर्भिक देखिन्छ ।